Po śmierci samobójczej duszpasterz jest często pierwszą osobą, którą wzywa rodzina. To, jak zachowa się parafia w pierwszych dniach, może chronić żyjących. Po samobójstwie rośnie ryzyko u osób bliskich i w grupie rówieśniczej, zwłaszcza wśród młodzieży.
Pierwsze 24 godziny
- Bądź przy rodzinie. Nie musisz mieć odpowiedzi. Wystarczy obecność i modlitwa.
- Zapytaj, kto z najbliższych jest w najgorszym stanie, i czy ktoś potrzebuje pomocy medycznej lub psychologicznej.
- Ustal z rodziną, co i jak będzie ogłoszone. Rodzina ma prawo zdecydować, czy przyczyna śmierci zostanie nazwana.
- Jeśli zmarły był uczniem lub należał do grupy parafialnej, skontaktuj się z dyrekcją szkoły i z opiekunem grupy.
Pierwszy tydzień
- Przygotuj pogrzeb z rodziną (zobacz: Pogrzeb po śmierci samobójczej).
- Zadbaj o grupy, w których zmarły był (ministranci, oaza, chór, klasa): spotkanie z udziałem psychologa, czas na rozmowę, informacja, gdzie szukać pomocy.
- Obserwuj osoby najbardziej poruszone. Zapytaj wprost, jak się mają.
- Nie organizuj wydarzeń, które ze śmierci robią symbol lub wzór, np. marszów czy stałych pomników w miejscu śmierci.
Pierwszy miesiąc i rok
- Odwiedź rodzinę po kilku tygodniach, gdy inni już przestali przychodzić.
- Podaj kontakt do grupy wsparcia lub konsultacji dla osób w żałobie po samobójstwie, np. przez zwjr.pl.
- Pamiętaj o rocznicy śmierci i o pierwszych świętach. To szczególnie trudne dni.
Wzór ogłoszenia parafialnego
„W [dzień tygodnia] odszedł do Pana śp. [Imię i nazwisko], lat [wiek]. Msza święta pogrzebowa zostanie odprawiona w [dzień] o godz. [godzina]. Polecajmy go Bożemu miłosierdziu, a jego rodzinę otoczmy modlitwą i wsparciem. Jeśli ktoś z Was przeżywa trudny czas, proszę, nie zostawajcie z tym sami. Telefon wsparcia 116 123 działa całodobowo. Kancelaria parafialna i księża są do Waszej dyspozycji.”
W ogłoszeniach i w mediach parafialnych nie podawaj sposobu ani miejsca śmierci. Nie publikuj zdjęć z miejsca zdarzenia ani listów pożegnalnych.
Czego unikać
- słów „popełnił”, „tchórz”, „grzech śmiertelny”,
- tłumaczenia śmierci jedną przyczyną („przez szkołę”, „przez rozstanie”),
- mówienia, że zmarły „teraz już nie cierpi”, jakby śmierć była rozwiązaniem.
Gdy zagrożone jest życie, dzwoń pod 112. Wsparcie całodobowe: 116 123, 800 70 2222, dla dzieci i młodzieży 116 111. Więcej numerów